Słowenia, Alpy Julijskie : Przełęcz pod Mangartem (Mangartsko sedlo, Mangart sadle) - wskazówki

Przełęcz pod Mangartem (Mangartsko sedlo, Mangart sadle) to miejsce, o którym z pewnością przeczytacie planując podróż do Słowenii. Gdy pierwszy raz zobaczyłam krajobrazy jakie można stąd podziwiać , wiedziałam, że musimy tam dotrzeć. W okolice przełęczy najłatwiej dostać się samochodem (wjazd płatny).
Naszą bazą wypadową były okolice Mojstrany, więc do celu łatwiej było nam dojechać przez Włochy. Stromy podjazd w kierunku Przełęczy pod Mangartem rozpoczyna się w pobliżu Wodospadu (Mangartski slap) – droga nr 902.  Trasa jest kręta, wąska i w wielu miejscach nie da się wyminąć z innym pojazdem. Wymaga nieco umiejętności prowadzenia samochodu. W wyższych partiach pobierana jest opłata za dalszy przejazd (10 euro – stan na sierpień 2025). Obecnie nie można wjechać bezpośrednio na Przełęcz (dopuszczony jest ruch pieszy). Najbliższy parking pod przełęczą znajduje się na wysokości ponad 1900 m n.p.m. Wiele osób tu kończy wycieczkę, rozgląda się, pstryka parę zdjęć i zjeżdża autem z powrotem. My zachęcamy by nie tylko dotrzeć pieszo na Przełęcz, ale pójść dalej. Nie namawiamy, by od razu ruszyć na Mangart (2 679 m n.p.m.). Wejście na ten szczyt wydaje nam się bardzo trudne. Sami dotarliśmy jedynie  na szczyt Monte Trauning (Travnik) 2201 m n.p.m. przy granicy słoweńsko-włoskiej. Podejście bliżej potężnej sylwetki Mangartu zrobiło na nas ogromne wrażenie. Weszliśmy również na wzniesienie Mali Vrh 1992 m n.p.m. w pobliżu parkingu, skąd rozpościerają się również wspaniałe widoki. „Naszą” trasę można prześledzić na poniższej mapie. Niestety obecnie krótki asfaltowy odcinek jest zamknięty dla ruchu i w obie strony trzeba iść prze schronisko Koča na Mangrtskem sedlu.

Widoki z podejścia na Mali Vrh

szarotka!

Mangart i ja :)

na granicy słoweńsko-włoskiej

Szlak w kierunku Mangartu

włoskie jeziorka 

kopciuszek?

Koča na Mangrtskem sedlu

Słowenia: Karawanki - na najwyższy szczyt Karawanek - Stol / Hochstul 2237 m n.p.m.

W tym wpisie przeczytacie o bardziej wymagającej słoweńskiej wycieczce. Idziemy na najwyższy szczyt Karawanek -  Stol/Hochstul - 2237 m n.p.m. Przepiękne widoki, przyjemne towarzystwo wieszczków i możliwość odpoczynku w schronisku na wysokości 2198 m n.p.m. (Prešernova koča na Stolu) - czego chcieć więcej? :) 

Opisywana trasa w zasadzie pozbawiona jest trudności technicznych, poza jednym fragmentem, którego nie polecamy 😉, ale da się go ominąć.

Startujemy z parkingu przy zbiorniku wodnym Završniško jezero. Postój jest płatny i kosztuje 10 euro za dzień (stan na 08/2025). Już sam parking znajduje się w pięknym miejscu. Woda, góry, las… to musi być dobry dzień! Ruszamy czerwonym szlakiem (w Słowenii prawie wszystkie szlaki są czerwone!) w stronę schroniska Valvasorjev dom pod Stolom. Szlak biegnie odcinkiem asfaltowej drogi, fragmentem pastwiska i przyjemnymi leśnymi ścieżkami. Do schroniska można podjechać samochodem. Droga jest asfaltowa, kręta i wąska. Może być wyzwaniem dla samochodów o niskim zawieszeniu. Na odcinku ok. 5 kilometrów podjeżdża się aż 550 metrów ). Przejazd asfaltową drogą jest płatny – płatność reguluje się przy szlabanie na wjeździe.    

Otoczenie schroniska jest bardzo przyjemne. Aż chciałoby się tu spędzić co najmniej całe popołudnie. Wzrok przykuwa cel naszej wycieczki – najwyższy szczyt pasma – Stol. Dlaczego on jest jeszcze tak daleko?  ;)

Idziemy w stronę szczytu ścieżką o nazwie Žirovniška pot. W wyższych partiach co jakiś czas wychodzimy z lasu mogąc podziwiać wspaniałą panoramę okolicy. Dookoła same piękne widoki – wysokie góry oraz, w dole, Jezioro Bled – jedna z największych atrakcji Słowenii. W końcu całkowicie zostawiamy za sobą las. Szczyty najbliżej nas przypominają wyglądem Bieszczady, chociaż są o wiele wyższe. Ponieważ nie lubimy wchodzić i wracać tą samą drogą, wpadliśmy na „genialny” pomysł, by zboczyć z głównego szlaku i wejść na Stol od zachodniej strony. Nie wiedzieliśmy, że krótki odcinek trasy Slovenska planinska pot, VA-A5/ Panoramaweg Sudaplen 05 okaże się takim wyzwaniem.

Pierwsze kroki po piarżysku były nieco trudniejsze niż dotychczas, ale jeszcze jakoś dawaliśmy radę. Im wyżej byliśmy tym było gorzej. Kamienie osuwające się spod stóp, skały, które jako jedyne asekurowały nas przed osunięciem się razem z tymi kamlotami… Bywały momenty, w których zastygałam na dłużej, nie mogąc się zdecydować, czy ruszyć w górę czy w dół. Tymczasem minął nas biegacz, który sunął w przeciwnym kierunku z taką gracją, której ja nie mam nawet idąc spacerem przez miejski park. Ponadto nieco wyżej stała koza, której beczenie brzmiało jakby się z nas nabijała. Oj musimy jeszcze nabyć doświadczenia w poruszaniu się po piargach. Z ulgą przyjęliśmy wypłaszczenie trasy i brak kamlotów. Stąd już tylko chwila i jesteśmy na „dachu Karawanek”. Odpoczywamy delektując się widokami. Próbujemy rozpoznać niektóre szczyty i wypatrujemy austriackiego Glossglockner (niestety bez skutku). Na szczycie cieszymy się towarzystwem ciekawskich wieszczków. Te ptaki podchodzą bardzo blisko, gdy tylko usłyszą szelest foli czy rozpinanie plecaka. Schodzimy do schroniska Prešernova koča na Stolu. Tuż przed budynkiem otaczają nas owce, które natarczywie próbują zlizać sól z naszych nóg i plecaków. Początkowo nas to bawi, ale później chcemy chwilę odsapnąć, wciąż mając w głowie mordercze podejście piarżyskiem na Stol. Zdecydowanie łatwiej podejść na Stol od schroniska. Po prostu ten krótki odcinek należy wówczas powtórzyć przy zejściu ze szczytu. Do schodzenia wybraliśmy szlak o nazwie Zabreška pot. W górnych partiach jest również bardzo widokowy. Tuż przed schroniskiem Valvasorjev dom pod Stolem zdarzyło nam się kilka razy pobłądzić, ale po spojrzeniu w mapę w telefonie, szybko skorygowaliśmy trasę przejścia. Pozostało nam już „tylko” zejście ze schroniska do parkingu trasą, którą już tego dnia szliśmy w górę. Bardzo żałowaliśmy, że nie podjechaliśmy do schroniska autem, bowiem wtedy nasze „męki” już by się skończyły. Teraz, z perspektywy czasu, satysfakcja z przejścia pełnej trasy jest spora. 😉 Wycieczka zajęła nam w zasadzie cały dzień. Trudno się dziwić, skoro do pokonania było aż 1600 metrów w pionie.

Naszą trasę można prześledzić poniżej. Jeśli jesteście mniej wprawieni w górach, omińcie lepiej to piarżysko, o którym wspominałam powyżej ;)

Zdjęcia z trasy: 

Valvasorjev dom pod Stolom

Alpy Julijskie - widok ze szlaku

parę chwil przed paskudnym piarżyskiem

Prawie na Stolu

Szczęśliwa zdobywczyni najwyższego szczytu Karawanek

Karmienie wieszczka ;)

alpejskie krajobrazy

alpejskie krajobrazy

Stol i zejście w stronę schroniska Prešernova koča na Stolu

alpejskie krajobrazy

alpejskie krajobrazy i widoczny fragment szlaku przez piarżysko

Prešernova koča na Stolu  i owce

Słowenia: Karawanki - na trójstyk granic Słowenii, Włoch i Austrii

Słowenia od zawsze  kojarzyła mi się  z pięknymi krajobrazami i górami, które wydawały się poza naszym zasięgiem. Wysokie, strzeliste, pełne metalowych elementów, bez których przejście wielu szlaków byłoby, nawet dla bardziej zaawansowanych górołazów, prawie niemożliwe. Przed wyjazdem spędziłam sporo czasu analizując mapy, szukając zdjęć, opisów szlaków w Internecie, by móc ocenić, czy na poszczególnych trasach sobie z Mateuszem poradzimy. Ta opisywana poniżej pozbawiona jest technicznych trudności. Przypomina bardziej „nasze” sudeckie czy beskidzkie ścieżki niż wysokogórską wspinaczkę. Co ciekawe, tego dnia staniemy na styku granic trzech krajów: Słowenii, Austrii i Włoch. Zainteresowani?

Zapraszam po więcej informacji:

Ruszamy z niewielkiej wsi Rateče. Na jej obrzeżach znaleźliśmy bezpłatny parking, niestety zaledwie na kilka aut – wszystkie miejsca były zajęte. W Słowenii wiele parkingów, nie tylko przy największych atrakcjach turystycznych jest płatna (często ok. 10 euro lub więcej za dzień). Czasem da się zaparkować auto za darmo. W centrum wsi Rateče stoją parkomaty. Kawałek dalej, przy głównej drodze zauważyliśmy parę zaparkowanych samochodów na obcych rejestracjach i właśnie tam postanowiliśmy zostawić auto. Nie dostaliśmy mandatu.

Ruszyliśmy czerwonym szlakiem, który rozpoczyna się przy płatnym parkingu w centrum. Kierujemy się na trójstyk granic (Peč, Tromeja, Dreilandereck,Monte Forno). Łagodne podejście przechodzi w nieco bardziej wymagające gdy zbliżymy się do granicy z Włochami. Końcowy fragment to kilkanaście mniejszych i większych zakosów. Po nieco ponad 2 godzinach docieramy na wysokość 1508 m n.p.m. i po raz pierwszy możemy spojrzeć na Austrię. Przed nami austriacki szczyt Dobratch (2166 m n.p.m.). Na trójstyku znajduje się obelisk, który pokazuje w którym państwie aktualnie się znajdujemy. Jeśli zgłodniejecie lub dopadnie Was pragnienie, można skierować się w stronę Taubenkogel – austriackiego wzniesienia, na które wjechać można kolejką (od strony Austrii). Po drodze traficie na kilka knajpek. Postanowiliśmy wrócić stamtąd na trójstyk i zejść do Ratece szlakiem po włoskiej stronie. Wybraliśmy szlaki w kolorze czerwonym i niebieskim. Żeby jednak nie dochodzić do głównej drogi, w miejscu gdzie szlak ostatni raz mocno skręca w prawo, idziemy prosto. Przekraczamy bramkę i maszerujemy przez pastwisko, z którego wychodzimy już w Słowenii. Ależ tam są widoki! Skręcamy w lewo na krótki fragment ścieżki rowerowej, po czym dochodzimy do czerwonego szlaku, którym podchodziliśmy na trójstyk. Po kilkuset metrach meldujemy się przy samochodzie.

Cała trasa (bez przerw i przystanków, których ze względu na widoki można zrobić naprawdę sporo) powinna zająć ok. 5 godzin. Dystans do przejścia do ok. 12 km. 

Mapa trasy: 

Urokliwa wieś Rateče

pierwsze widoki ze szlaku

Wskazówki podejścia na trójstyk. Krótsza czy dłuższa ścieżka? Którą wybierasz? 

Na granicy trzech państw - Słowenii, Austrii i Włoch

Austria - szczyt Dobratsch 2166 m n.p.m. (Alpy Gailtalskie)

Trzy kierunki, w którym iść? 

ścieżka w kierunku Taubenkogel

znów na trójstyku - obelisk

schodzimy włoskim szlakiem - czy to skrót do Polski? ;) 

po włoskiej stronie

na granicy Włoch i Słowenii

na granicy Włoch i Słowenii

przejście przez pastwisko

czy można tu zostać dłużej? 

Karkonosze: Szlak na Śnieżkę z Karpacza, zejście do Kowary (Karpacz - Strzecha Akademicka - Spalona Strażnica - Dom Śląski - Śnieżka - Jelenka - Skalny Stół - Budniki - Kowary)

Poniższa opcja wejścia na Śnieżkę opiera się częściowo o jeden z popularnych szlaków z Karpacza. Jeśli jednak nie chcecie nocować w tej gwarnej miejscowości, śmiało skorzystajcie z mojej propozycji. 

Wycieczkę rozpoczynamy w okolicy dawnego dworca kolejowego w Kowarach. Działa tu informacja turystyczna, gdzie można otrzymać bezpłatne materiały dotyczące regionu oraz uzyskać pomoc w podstawowych turystycznych tematach. To właśnie z przystanku w bezpośrednim sąsiedztwie informacji turystycznej odjeżdżają średnio co godzinę autobusy do Karpacza (przejazd kosztuje 6 zł/ osoba/ wrzesień 2025). Przewoźnikiem, który realizuje kursy jest PKS "Tour" Jelenia Góra (rozkład jazdy linii nr 100 znajdziecie pod linkiem: https://pks.jgora.pl/images/pdf/rozklad-jazdy-pkk/Linia_100.pdf

Po około kwadransie wysiadamy na przystanku Karpacz Biały Jar. Jako trasę podejściową wybraliśmy kombinację szlaków żółtego i niebieskiego. Początkowo idziemy wzdłuż zabudowań Karpacza. Można być zaskoczonym, że miasto położne jest na tylu różnych poziomach i wzniesieniach. Przy Dzikim Wodospadzie wchodzimy w las, wcześniej kupując bilety wstępu do Karkonoskiego Parku Narodowego. Maszerujemy wzdłuż potoku, chłonąc krajobrazy. Po ok. 1,3 km od kasy KPN-u warto rozejrzeć się dookoła. Na jednym z głazów warto znaleźć płaskorzeźbę "sanie rogate". Na blogu Grafy w Podróży (grafywpodrozy.pl), można przeczytać, że powstała ona prawdopodobnie w 1925 r. , a żółty szlak, którym wędrujemy, był wówczas trasą, torem zjazdowym. Płaskorzeźbę łatwiej wypatrzyć idąc w przeciwnym kierunku niż opisywany. 

Docieramy do schroniska Strzecha Akademicka. Budynek pięknie wyremontowano. W tym miejscu zmieniamy oznaczenia trasy na niebieskie i szerokim kamiennym chodnikiem "wspinamy się" do rozwidlenia szlaków Spalona Strażnica. Niegdyś stała tu placówka Wojsk Ochrony Pogranicza „Wierchy”, która spłonęła 16 listopada 1950 roku. Niestety nie zachowały się zdjęcia tego obiektu, więc dziś jego wygląd pozostaje tajemnicą. Stąd już całkiem łatwo dostajemy się do Schroniska Dom Śląski. To nasza ostatnia szansa na krótki odpoczynek i ewentualny posiłek przed "atakiem szczytowym". Na Śnieżkę wchodzimy tzw. zakosami. Na szczycie w słoneczny weekend prawie zawsze jest sporo ludzi. Robimy parę zdjęć i schodzimy w stronę czeskiego schroniska Jelenka. Na tym odcinku już jest bardziej luźno, chociaż trafiamy akurat na zawody sportowe, których trasa biegnie naszym śladem. W Jelence postanawiamy się posilić. W schronisku można płacić złotówkami, ale bardziej korzystnie jest uregulować należność w koronach. Przed nami jeszcze jedno podejście, na szczęście niezbyt uporczywe - na Skalny Stół. Od Sowiej Przełęczy nie spotykamy już prawie nikogo. Skalny Stół mamy tylko dla siebie. Stamtąd czeka już tylko zejście do Kowar. Jest ono trochę upierdliwe. Pod stopami mamy sporo kamieni i po pewnym czasie uderzenie podeszwą o kamloty staje się nieco irytujące. Na pocieszenie trafiamy do dawnej osady górskiej, o której wcześniej nie mieliśmy pojęcia. Budniki, bo o nich mowa, zaskakują ciekawą ścieżką dydaktyczną ("Szlak Miłośnik Budnik"). Dowiadujemy się o istniejących kiedyś w tym miejscu zabudowaniach, a nieco później o tym, że słońce zachodzi tu aż na 113 dni! Zwyczaj pożegnania i powitania słońca praktykowany jest w Budnikach do dziś. Ostatnio Słońce pożegnano 22 listopada 2025r. , a jego powitanie odbyło się w marcu 2026r. Z Budnik do Kowar jeszcze jest kawałek, ale nie jest to problematyczny odcinek. 

Taki wariant wejścia i zejścia ze Śnieżki bardzo spodobał się naszej trzyosobowej ekipie :) 

Uwaga! Część trasy jest niedostępna w sezonie zimowym. Przed wyjściem w góry sprawdźcie komunikaty Karkonoskiego Parku Narodowego oraz mapę zamkniętych szlaków. 

Trasa: Karpacz, Biały Jar – Kowary | mapa-turystyczna.pl

Start z Kowar. Sprzed tego budynku jeżdżą autobusy m.in do Karpacza

Dziki Wodospad

płaskorzeźba "sanie rogate"

schronisko Strzecha Akademicka

Sowa we wnętrzu schroniska

Piec wewnątrz schroniska

Główny cel wycieczki

Docieramy do Domu Śląskiego. Niegdyś w jego sąsiedztwie stało drogie schronisko - schronisko Riesenbaude, późniejsza Obři Bouda

Widok ze Śnieżki w stronę Domu Śląskiego

Klasyczny kadr ze Śnieżki

Dawne menu budynku na Śnieżce (zdjęcie przez szybę)

ludzi sporo...

na szlaku w stronę Jelenki

czeskie schronisko Jelenka

w drodze na Skalny Stół

w drodze na Skalny Stół

widok ze Skalnego Stołu na Śnieżkę

jedna z tablic na ścieżce dydaktycznej w Budnikach

Budniki - rzeźba Wołogóra

w drodze do Kowar