poniedziałek, 29 grudnia 2025

Góry Stołowe: Krótka trasa na Szczeliniec Wielki

Szczeliniec Wielki to najbardziej popularny szczyt w polskiej części Gór Stołowych. Latem, by przejść skalnym labiryntem rozpoczynającym się przy schronisku w pobliżu kulminacji, bilety trzeba rezerwować z wyprzedzeniem. Inaczej jest w sezonie zimowym. Wówczas przejście tą trasą odbywa się na własną odpowiedzialność. Kasy są nieczynne, jednak należy pamiętać o tym, że własne bezpieczeństwo jest najważniejsze i jeśli nie mamy doświadczenia w takim terenie w zimowych warunkach i nie czujemy się pewnie, lepiej sobie odpuścić. 

W Góry Stołowe trafiliśmy ostatnio pod koniec listopada. Nie wiedzieliśmy jak wygląda sytuacja na szlaku. Startowaliśmy z bezpłatnego parkingu przy drodze do schroniska Pasterka. Żółtym szlakiem ostrożnie weszliśmy na Przełęcz, gdzie połączyliśmy się ze szlakiem z Karłowa. Ponieważ byliśmy wcześnie rano, nawet w słoneczny weekendowy dzień, tłumów nie było. Dopiero gdy dotarliśmy do schroniska, po dłuższej chwili budynek zaczął zapełniać się piechurami pragnącymi się ogrzać przed dalszą wędrówką. W skalnym labiryncie nie byliśmy sami, ale bez większych problemów mogliśmy swobodnie brnąć do przodu. Warto wiedzieć, że trasa przez labirynt to w wielu miejscach skalne szczeliny, stopnie oraz fragmenty, które niektórzy muszą pokonać na czworakach. Zimą bywa tu niebezpiecznie. Schody są oblodzone i bardzo śliskie. Nietrudno o upadek. Bez raczków (chociaż w plecaku, by móc ich użyć w razie potrzeby) z pewnością zimą bym się tu nie wybierała. Nam na szczęście raczki się nie przydały. Całkiem sprawnie pokonaliśmy ten wyjątkowy skalny fragment Szczelińca i zameldowaliśmy się na rozwidleniu szlaków. Wybraliśmy tam szlak znakowany niebieskim kolorem i bez towarzystwa kogokolwiek poza nami dotarliśmy bezpiecznie do parkingu. 
Trasa nie jest długa, daje sporo frajdy. Zimą szczególnie trzeba jednak uważać i zachować ostrożność i w razie czego po prostu się wycofać. 

Nasza trasa: 




















sobota, 27 grudnia 2025

Pogranicze polsko-czeskie w rejonie Nachodu: Ścieżka edukacyjna Beloves, Dobrosov, Jiráskova chata

Pogranicze polsko-czeskie w rejonie Nachodu to obszar, w którym historia, kultura i przyroda splatają się w wyjątkowy sposób. W dzielnicy miasta Náchod - Běloves rozpoczyna się ścieżka edukacyjna, która zapoznaje odwiedzających z rolą linii umocnień w strategii obronnej Czechosłowacji przed II wojną światową. Rozbudowany system  z lat 30. XX wieku jest częścią tzw. Linii Benesza  – potężnego programu obronnego przygotowywanego przed agresją hitlerowską.

Na zboczach wzniesień w pobliżu polsko-czeskiej granicy do dziś zobaczyć można liczne schrony bojowe, tradytory oraz większe obiekty artyleryjskie, często bardzo dobrze zachowane. Część z nich udostępniona jest zwiedzającym jako muzea, inne pozostają ukryte w lasach, stanowiąc ciekawy cel nie tylko dla miłośników historii i militariów. 

Naszą wycieczkę rozpoczęliśmy z bezpłatnego parkingu w pobliżu stacji kolejowej Náchod - Běloves (przy ul. Kapitána Jaroše). Stąd zielonym szlakiem wspięliśmy się niemal na wysokość 600 m n.p.m. (wieś Dobrošov). Po drodze obejrzeliśmy kilka schronów i bunkrów, które dość gęsto rozsiane są w tej okolicy. Nie mogliśmy odmówić sobie krótkiego odpoczynku w schronisku Jiráskova chata, skąd roztacza się przepiękny widok w zasadzie w każdym kierunku. Ponadto warto zaznaczyć, że budynek jest dziełem architekta Dušana Jurkoviča. Odpowiada on za wiele innych wyjątkowych projektów jak np. cmentarz nr 51 na Rotundzie (Beskid Niski) czy most w Nowym Mieście nad Metują oraz Turistická chata Peklo, o których mogliście przeczytać tu: Pogórze Orlickie: Z Nowego Miasta nad Metują do Nachodu (Nové Město nad Metují - Jurankova vyhlidka - wieża widokowa Varta, Sendraz - Nachod) Do Nachodu wracaliśmy niebieskim szlakiem, który w górnym swoim biegu uraczył nas pięknymi widokami w stronę Karkonoszy i innych sudeckich pasm. 
Mapa naszej trasy: 



obiekt w pobliżu parkingu przy ul. Kapitána Jaroše


Villa Panzinka - oby ktoś ją uratował!


Nachod i Karkonosze - widok ze szlaku


jeden z tych bardziej zniszczonych obiektów


Nachod i górujący nad miastem zamek


Schron piechoty N-S 82 Brzezinka - udostępniony do zwiedzania z przewodnikiem od maja do września, bilet kosztuje 100 CZK



w stronę Gór Stołowych


Schron piechoty N-S 72 Můstek


schronisko Jiráskova chata


na niebieskim szlaku w stronę Nachodu